کامنت نیوز: جایگاه اقتصاد توسعه؟ به هدف نرسیدن نگاه شومپیتری و نگاه پل رومری؟ مقصران ناقص ماندن نظریه های رشد اقتصاد کلان، تصاحب کنندگان نظریه های اقتصاد توسعه؟ مکتب وابستگی قربانی نظریه پردازن نئوکلاسیک اقتصاد کلان؟

برای شنیدن موضوعات فوق در قالب یک ووسی ۱۶ دقیقه ای جایگاه اقتصاد توسعه اینجا (۱۶ دقیقه وویس جایگاه اقتصاد توسعه…) را کلیک کنید.

جایگاه اقتصاد توسعه(بخش دوم)

نظریه های اقتصاد توسعه به دنبال رشد اقتصادی که توام با توسعه باشد بودند. توسعه یعنی رفاه اقتصادی در ساده ترین تعریف. در ابتدا نظریه های توسعه فکر می کردند اگر در روند تبدیل پس انداز به کالاهای سرمایه ای، اولویت با صنایع سنگین باشد رشد توام با رفاه اقتصادی ایجاد میشود بعد گفتند اگر آنچیزی که قرار است پس انداز به آن تبدیل شود کشاورزی باشد این امر حاصل میشود و قسم علی هذا. ولی نظریه های توسعه نتوانستند رفاه اقتصادی را ایجاد کنند نظریه شومپیتر هم شکست خورد. تبدیل پس انداز به سرمایه گذاری بر روی افراد باز هم رفاه اقتصادی برای کشورهای در حال توسعه به آن نسبت که برای کشورها توسعه یافته بود ایجاد نکرد. نظریه های بعدی اقتصاد توسعه که باز هم تحت تاثیر اقتصاد کلان و نظریه های رشد اقتصاد کلان بود سمت و سوی بزرگ زیبا است پیدا کرد این که پس انداز شرکت ها چون صرف تحقیق و توسعه میشود و تحقیق و توسعه بازدهی فزاینده به مقیاس درتابع تولید ایجاد میکند از اهمیت بیشتر نسبت به تبدیل پس انداز در بازار سرمایه گذاری به کالاهای سرمایه ای است… این نظریه هم موفق نشد چون اصلاً تابع تولید بازدهی فزاینده به مقیاس نداشت یعنی تحقیق و توسعه آن ماهیتی که نظریه پل رومر بیان میکرد را دارا نبود. شکست نظریه های توسعه آنجا بود که در کانتکس اقتصاد کلان صحبت کردند در کانتکس مدل رشد هارود دومار و پل رومر. البته یک گزاره هایی اضافه کردند ولی آن گزاره ها، گزاره هایی نبود که بتواند قالب اقتصاد کلان را از بین ببرد. اگر حداقل نظریه های اقتصاد توسعه به دنبال جواب درست علت عدم همگرایی درآمد سرانه حرکت می کردند شاید میتوانستند خود را به گزاره ای برسانند که نیاز نباشد آن گزاره را در قالب اقتصاد توسعه بیان کنند بلکه آن گزاره را آنقدر جامع ببینند که آنرا در قالب علم اقتصاد بیان کنند. وویس مربوط به ضمیمه که عنوان آن جایگاه اقتصاد توسعه در علم اقتصاد (بخش دوم) است؛ در اینجا. اقتصاد توسعه به دنبال هدف گذاری توسعه منهای رشد نیست چرا که قرار نیست زاییده اقتصاد کلان، خلاف چارچوب اقتصاد کلان عمل کند. گزاره های اقتصاد توسعه در لابه لای اقتصاد کلان است واگر ایرادی در اقتصاد کلان باشد قاعدتاً نظریه های اقتصاد توسعه نیز نخواهد توانست مسیر های متمایز برای کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه ایجاد کند.

نکته: نظریه وابستگی در نظریه های توسعه هرچند در چارچوب مکتب نئوکلاسیک صحبت نکرد ولی چون در پی پاسخ به سوال اقتصاد کلان (علت عدم همگرایی درآمد سرانه )، نرفت نتوانست فراتر از یک نظریه توسعه که در چارچوب مکتب نئوکلاسیک ها صحبت نکرده است معرفی شود.

وویس مربوط به ضمیمه که عنوان آن جایگاه اقتصاد توسعه در علم اقتصاد (بخش دوم) است؛ در اینجا.

نکته اصلاحی (جایگاه نظریه های اقتصاد توسعه در علم اقتصاد):

اصلاح یک نکته: با توجه به اینکه شومپیتر فاقد مدل توسعه برای صحبت های خود بود میتواند نظریه شومپیتر را نظریه ای بدون چارچوب(یعنی بدون ریل گذاری برای رسیدن به هدف) دید. با این اوضاف نظریه امثالی مثل شومپیتر و نظریه های وابستگی هر چند جزء نظریه های اقتصاد توسعه هستند ولی هم به علت آنکه از خود، مدلی برای توسعه ارائه نداده اند و هم به این علت که حتی اگر صاحب مدل بودند؛ در پی پاسخ به سوال اقتصاد کلان نبودند؛ نمی توانستند به عنوان نقد کننده ادبیات اقتصاد کلان معرفی شوند. نقص اقتصاد کلان به علت محدود شدن پاسخ ها از سوی یک مکتب سبب قربانی شدن نظریه های توسعه شد. البته نظریه های توسعه می توانستند قربانی نشده و به طور جدی به دنبال پاسخ اقتصاد کلان(عدم همگرایی درآمد سرانه) بر می آمدند. به طور کلی ۹۰ درصد نظریه های توسعه در چارچوب مدل هارود دومار و رومر قرار دارند و آن ده درصد باقیمانده نظریه های اقتصاد توسعه ای هستند که ویژگی های زیر را دارند: ۱- بیشتر متکی به وعظ بوده و مدل و چارچوب ندارند ۲- هدف گذاری رشد اقتصادی را دنبال نمی کنند ۳- برای هدف گذاری توسعه روشی را بیان نکرده اند و آنرا به کشورها واگذار کرده اند….این نظریه ها را میتوان نظریه هایی دانست که در عین آنکه چارچوب نئوکلاسیک ها را رعایت نکرده اند موفق به دستیابی در ارتباط با اقتصاد کلان برای پاسخ صحیح به سوال اقتصاد کلان نیز خود را قرار نداده و نشدند. البته اگر هدف گذاری توسعه منهای رشد میتوانست عدم همگرایی درآمد سرانه را کاهش دهد این ارتباط از بعد عملی داده میشد ولی مساله اینجاست که با فقط با سرمایه گذاری در افزایش تعداد مدرسه و پژوهش نمیتوان ارتقاء درآمد سرانه را پیش راند… ادامه در “مقدمه تایپ شده: در قسمت وویس سوم.

وویس سوم از جایگاه توسعه را از اینجا میتوانید مشاهده کنید.

گزارش مرتبط:

در اقتصاد نظری چه خبر است؟ اطلاعی که دانستن آن برای هر فرد میتواند مفید باشد!