مساله عدم کنترل قیمت در نبود تکنولوژی در صنعت ایران خودرو نیست.باید دید ساختار ایران خودرو تا چد حد منطبق بر بینشی قرار دارد که حمایت های بلاعوض دولتی را نه برای تصمیم گیران اصلی آن بلکه برای بخش خصوصی مردمی جهت تحقیق و توسعه تجربی قرار دهد؟

هراتی فر، مدیر عامل برخی شرکت های خودرو سازی در مصاحبه با خبرگزاری بازار گفته های زیر را گفته است:

۱- من سال ها در حوزه خودرو کار کرده ام و از نزدیک مسائل و مشکلات آن را کاملاً می دانم. یک دوره هم به عنوان قطعه ساز، مدیر عامل یک مجموعه تولید رادیاتور اتومبیل بودم و محصول تولیدی را هم به سایپا و هم به ایران خودرو می دادیم.صنعت ما، یک صنعت انسان محور است و تکنولوژی محور نیست. تکنولوژی خودرو سازی ما، با تکنولوژی روز دنیا خیلی فاصله دارد. آنها از امکانات فول اتومات و روباتیک استفاده می کنند. در نتیجه هم قیمت تمام شده را کنترل می کنند و هم این که پِرت کاری ندارند. این تکنولوژی به دلایل مختلف از جمله مسائل سیاسی در اختیار ما قرار نگرفت، اما اگر قرار هم می گرفت در جامعه ای که با بیکاری شدید روبرو هست، در چنین موقعیتی نمی توانستیم خودرو سازی را به سمت فول اتومات ببریم و تعداد نیروی انسانی را به یک سوم یا یک دهم وضع فعلی، تغییر بدهیم.

۲- یک سوال این است که آیا ما برای کاهش نیروی انسانی در صنعت خودرو، برنامه داریم و می توانیم برای این نیروها در جاهای دیگر، ایجاد کار کنیم؟ البته شرکت بنز، اگر چنین کاری انجام می دهد کشورش با بیکاری روبرو نیست یا درصد بیکاری آن، درصد قابل قبولی است.

۳- ما در حال حاضر، تعداد زیادی نیروی انسانی متخصص بیکار داریم و حالا غیر متخصص که بماند. اگر مسئولان برای نیروی انسانی مازاد خودرو سازی ها در دوره پس از نوسازی و رفتن به سمت تکنولوژی، برنامه داشته باشند استفاده از تکنولاوژی روز در خودرو سازی، خیلی خوب است ولی من مطمئن هستم که هیچ برنامه ای وجود ندارد و استفاده از تکنولوژی روز دنیا، باعث می شود تعداد بیکاران افزایش پیدا کند.

۴- وقتی تکنولوژی محور نیست باعث می شود که تولید ما گران تمام شود؟
فرض کنید یک بودجه خاص به خودرو سازی تعلق بگیرد و از آن طرف هم، ما تحریم نباشیم و کشورهای جهان اول، تکنولوژی خودشان را به ما بدهند. ما اگر بتوانیم این خط فول اتوماتیک ایجاد کنیم ولی برای همه ۵۰ هزار نفر یا با حاشیه آن ۲۰۰ هزار یا ۵۰۰ هزار نفر بیکار می شوند، برنامه نداریم.

۵- اگر فرض کنیم یک تعداد از نیروهای انسانی دو خودروساز بزرگ کشور کم شود، آیا میزان تولید این شرکت ها پایین می آید؟
خیر. ممکن است تولید آنها هم پایین نیاید.

*پس این نیروهای مازاد باعث می شوند که قیمت افزایش پیدا کند و قیمت تمام شده بالاتر برود؟
این موضوع، در قالب کُلی پایین بودن کارآیی می گنجد یعنی شما وقتی از یک نیرو به اندازه ۴۰ درصد کار می گیرید با این حساب، دو و نیم نفر، کار یک آدم را انجام می دهند. می خواهم بگویم که خودرو سازی، خارج از فرهنگ صنعت این کشور نیست.

کامنت نیوز: به نوعی دلایل سیاسی داخلی و خارجی برای توضیح عدم وجود تکنولوژی در ایران خودرو ذکر شده و از این مساله برای این امر که صنعت ایران خودرو نتوانسته است قیمت خودرو را کنترل کند استفاده شده است. برای توضیح گفته های آقای هراتی فر مدیر عامل محترم توضیحات زیر می آید:

۱- داده های تجربی علم اقتصاد میتواند به خوبی نشان دهد که ماهیت تکنولوژی بازده به مقیاس فزاینده نیست. بنابراین تحقق تکنولوژی بازدهی بالای اقتصادی ایجاد نمی کند.

۲- از سویی هزینه حمایت از ایده تا تبدیل به یک محصول در قالب حمایت از توسعه تجربی، چند برابر نتیجه تحقق یافته آن است یعنی علاوه بر این که تکنولوژی ماهیت بازده به مقیاس فزاینده را دارا نیست، هزینه های ثابت چند برابر به صورت پایدار نیازمند است بنابراین تکنولوژی از دو زاویه عملاً نمیتواند قیمت ها را کاهش دهد.

۳- علت کاهش قیمت ها و توام شدن آن با تکنولوژی در کشورهای توسعه یافته، بلاعوض بودن حمایت ها در حوزه توسعه تجربی از سوی دولت است. باید دید ساختار ایران خودرو تا چد حد منطبق بر بینشی قرار دارد که حمایت های بلاعوض دولتی را نه برای تصمیم گیران اصلی آن بلکه برای بخش خصوصی مردمی جهت تحقیق و توسعه تجربی قرار دهد؟