یک پاراگراف از کتاب اقتصاد ایران به قلم آقایان زمان زاده و صادق الحسینی:
زمانی که به دلیل افزایش حجم پول سطح قیمت ها در حال افزایش است نرخ ارز نیز به صورت طبیعی به صورت کمابیش با سطح عمومی قیمت ها افزایش خواهد یافت. در این شرایط، افزایش نرخ ارز خود معلول تورم است و این افزایش نرخ، صرفا در بازار ارز، نرخ ارز فراتر از نرخ تورم افزایش می یابد(افزایش نرخ واقعی ارز)، آنگاه این افزایش می تواند از مسیر افزایش قیمت کالاهای وارداتی بر نرخ تورم اثر گذار باشد. البته باید توجه داشت که این اثر بر تورم نیز صرفاً اثری موقتی است، چرا که نرخ واقعی ارز نمیتواند پیوسته افزایش یابد و در نتیجه افزایش نرخ واقعی ارز تقریباً اثری بر نرخ تورم در بلند مدت نخواهد داشت. در عین حال باید توجه داشت که اگر در شرایط تورمی، دولت نرخ ارز اسمی ارز را به صورت دستوری تثبیت کند در این صورت نرخ واقعی ارز کاهش یافته واین کاهش واقعی ارز در کوتاه مدت و تا زمانی که تداوم یابد، اثر اندکی بر کاهش تورم خواهد داشت. اما روشن است که این تثبیت نرخ ارز به دلیل افزایش روزافزون تقاضا برای ارز و کمبود منابع ارزی پایدار نیست و دولت در نهایت مجبور خواهد شد که اقدام به افزایش یک باره نرخ ارز کند. در نتیجه ی این تعدیل ناگهانی، تورم در کوتاه مدت افزایش قابل توجهی خواهد داشت.
کامنت نیوز:
در یک کشوری که تورم بالا را تجربه می کند یعنی آنچه بر اقتصاد حکم فرما است قانون بازار است. در این شرایط اگر نرخ ارز افزایش پیدا کند تا مثلا جلوی افزایش یکباره نرخ ارز توسط قانون بازار، را بگیرد؛ مجدد بر اساس همان قانون بازار ، انتظارات تورمی و افزایش قیمت ها ایجاد میشود. اگر قرار است افزایش نرخ ارز مرتباً تکرار و توجیه نشود لازم است ارتباط نقدینگی و تورم از طریق اصلاح ماهیت عرضه نقدینگی و نظارت بر عدم مقدم شدن رانت بر حمایت، قطع شود.
اگر حمایت به گونه های مختلف و در مصادیق مختلف حمایتی (مانند کاهش وابستگی، کاهش وابستگی به دریافت پاداش از بازار، خلق تکنولوژی و غیره) و در ماهیت درست اجرا شود، میتوان حمایت را مقدم بر بازار دید در این صورت اگر نقدینگی افزایش پیدا کند تورم افزایش پیدا نمی کند و حتی اگر تورم افزایش پیدا کند تقاضا برای ارز افزایش پیدا نمیکند.
ضمیمه:
معمولاً گفته میشود که مسیر حمایت یک مسیر بلند مدت است در حالیکه غرض از حمایت، اصلاح انتظارات منطبق بر عرف جامعه و ایجاد اعتماد برای فعالان اقتصادی از حمایت گری سیاست از اقتصاد است. این امر با اصلاح ماهیت حمایت و تعریف مصادیق مختلف حمایت از تولید در کوتاه مدت هم امکان پذیر است.
بماند که ارزش دلار در ایران نزدیک به چهار برابر ارزش جهانی دلار است.
Wednesday, 28 January , 2026