کامنت نیوز: خبرگزاری تسنیم ۲۲ مهر ۱۳۹۹ گزارشی با همکاری چند تن از مدیرعاملان بانک های دولتی تهیه کرده است. در آن گزارش بازار پول نماد خدمت صادقانه معرفی شد. به نظر می رسد باید شاخص درستی در اختیار باشد تا سنجشی برای تایید گفته ها قرار گیرد. حال سوال بعد این است که آیا این شاخص میتواند میزان تسهیلات به بخش های تولیدی باشد؟

پاراگراف های زیر بخشی از گزارش بیان شده است:

۱- مهری: بانک ها حقیقتاً حامی تولیدند و این یک شعار نیست، بلکه در عمل مشاهده شده است. در سالی که با شدیدترین تحریم ها و بیماری کرونا درگیریم، بانک ها اجازه نداده اند تولید با مشکل عمده مواجه شود. رشد تسهیلات پرداختی کاملا این ادعا را ثابت می کند، چون ما معتقدیم کمک به تولید کشور و ایجاد اشتغال، عبادت است.

۲-رسانه ها نباید خدمات گسترده بانک ها را نادیده بگیرند.

۳-حسین زاده: چنین ادعاهایی اصلا عقلانی هم نیست. بانک با تسهیلات گیرنده تا حد امکان مدارا می کند، اما از همه روش های قانونی هم استفاده می کند تا پول بانک برگردد. اغلب مواردی که اشاره شده است، تنها یک سوله یا ساختمان خالی است. مهمتر این که همه این بنگاه ها پیش از این که بانک به سراغشان برود، تعطیل شده بودند و گاه با حمایت بانک به چرخه تولید هم برگشته اند.

۴- صیدی مدیرعامل بانک صادرات ایران: رویکرد کلی بانک ها، بنگاهداری نیست، اما برخی شرکت ها و بنگاه های اقتصادی جزوی از عملیات بانکداری و حلقه ای از زنجیره مالی هستند. صرافی، شرکت واسپاری، کارگزاری، تأمین سرمایه یا شرکت های حوزه های خدمات آی تی، مجموعه هایی هستند که داشتن آنها برای بانک الزامی است.برخی بنگاه های دیگر مانند سنگ آهن ها، معادن، کارخانه های عظیم فولاد و نفت و گاز و سیمان هم مواردی هستند که هیچ نهاد و سازمان و شرکت بخش خصوصی توانایی مالی ورود به آنها را ندارد، بنابراین تأمین مالی اجرای این پروژه ها فقط از دست بانک ها و یا حتی کنسرسیومی از بانک ها بر می آید.

۵- حسین زاده: بانک ها برای این که همه جا حضور داشته باشند، اشتیاقی ندارند و ترجیح می دهند به کار بانکداری خود بپردازند، اما چه کنیم که اقتصاد کشور ما بانک محور است. هنگام زلزله، سیل، کرونا و بیکاری، بانک ها باید به میدان بیایند و با افتخار به هموطنان کمک کنند.

سوال زیر میتواند مطرح باشد:

۱- آیا رشد تسهیلات شاخصی برای عملکرد خوب نظام تامین مالی است در شرایطی که درآمد سرانه ایران پایین است و همگان به خوبی می دانند از طریق وام با بهره نمیتوان سرمایه گذار تولیدی را بدون وابستگی مجدد به دریافت وام برای پوشش ناکارامدی هایی که به تولید کننده مربوط نیست بلکه به ماهیت حمایت از تولید مربوط است؛ هدایت کرد؟ بنابراین رشد تسهیلات میتواند نشان دهنده همین رشد وابستگی های فزاینده باشد. در حمایت با ماهیت درست نیز استمرار حمایت مد نظر و مطلوب است ولی به صورت فزاینده عمل نمیکند. سوای آنکه افزایش هزینه های تولید کنندگان مردمی به قیمت گذاری رانتی شرکت هایی که نیاز به دریافت وام ندارند کمک میکند.

۲- خدمات گسترده بانک ها در نهایت صاحبان اصلی بانک ها را منتفع نمیکند؟ وقتی بر سیاست پولی نرخ بهره وضع میشود که اصل و فرع آن از مردم توسط تولید کنندگان دریافت کننده وام گرفته شود آیا جزء بانک کسی است که ضرر نکند؟ مردم که با کاهش نقدینگی مواجه میشوند تولیدکننده هم با مشکلات تقاضای پایین مواجه میشود و این جا فقط بانک ها هستند که از آنچه در ابتدا مال هیچ کس نبود با واسطه سیاست پولی از مردم گرفته و در مالکی بانک دراورده اند(پول سیاست پولی باید بلاعوض داده شود که در غیر این صورت با یک گردش در مالکیت بانک قرار میگیرد در واقع سیاست پولی با پول های مردمی تبدیل و در نهایت به بانک برگشت داده میشود در حالی که هیچ کس از جامعه مردمی نمیتواند ادعای مالکیت آن داشته باشد).

۴- این توجیه تا بیست سال دیگر هم هم چنان نمیتواند کاربرد داشته باشد؟ باید دید ماهیت حمایت از بانک ها امکان شکل گیری بخش خصوصی غیر وابسته فزاینده به بازار پول را میتواند ایجاد کند یا خیر. این که در کشورهای دنیا نواوری و استقلال شرکت های تولیدی بیشتر است و بخش خصوصی میتواند پروژه های تکنولوژی و عظیم اقتصادی را دنبال کند آن است که دولت در ازای حمایت مادی ادعای مالکیت بر آن شرکت ها را نکرده و در ازای آن حمایت درخواست بازگشت اصل و فرع پول داده شده را ندارد.

گزارش های مرتبط:

انتقاد به اقتصاد کلان در نظریه وام دهی به مثابه خلق پول!

باید ها و نباید در مورد بینش اقتصادی، کجا نباید باشد و آنجا که باید باشد و چگونه باید تامین شود؟!

کدام مصداق مورد تاکید شما بود: مشکلات راهبردی برنامه ای یا بینشی؟!