تسنیم ۲۰ آبان ۱۳۹۹:

در راستای تأمین مالی کسری بودجه دولت از یک مسیر غیرتورم‌زا، کارگزاری بانک مرکزی تا پایان مهرماه سال جاری ۲۱ مرحله حراج برگزار کرد که طی آن، در مجموع ۷۱۶٫۳هزار میلیارد ریال انواع اوراق بدهی دولتی به بانک‌ها، نهادهای مالی و سایر سرمایه‌گذاران فروخته شد.

کامنت نیوز:

سوال: این پاراگراف ها درست است؟ :

” ۷۶ هزار میلیارد تومان قرار است مجدد از طرف دولت به بانک ها و غیره برگردانده شود. بنابراین آنچه انجام شده یک سیاست پولی نبوده هر چند که با ابزار عملیات بازار باز انجام شده است. ۷۶ هزار میلیارد تومان در عملیات بازار باز بانک ها از دولت خریداری کرده اند. در حقیقت بانک ها ۷۶ هزار میلیارد تومان از خلق پولی که خود انجام داده اند را در این سرمایه گذاری مصرف کرده اند. این گزینه هم بود که بانک مرکزی خود مستقیم به خرید اوراق دولتی اقدام کند.

مقایسه خرید مستقیم بانک مرکزی از دولت یا خرید بانک ها از دولت:

اگر قرار است منابعی که صرف خرید اوراق دولتی میشود در نهایت توسط دولت برگردانده شود بهتر است بانک مرکزی خود مستقیم به خرید اوراق قرضه دولتی اقدام کند. چرا که منابع در نهایت به بانک مرکزی بازگشت می کند و امکان تبدیل هر واحد به چند برابر خود فراهم نمیشود. ولی اگر بانک ها خریدار اوراق قرضه دولتی شوند پس از بازگشت منابع به بانک ها، این امکان برای بانک ها است که به ازای هر یک واحد، چند برابر خلق پول انجام دهند.

اگر قرار باشد منابعی که صرف خرید اوراق دولتی میشود به صورت بلاعوض در اختیار دولت قرار گیرد؛ اگر بانک مرکزی مستقیم اقدام به خرید کند، خلق پول به سپرده های بانک اضافه شده که منجر به افزایش خلق پول از طریق، خلق اعتبار بانک ها میشود ولی اگر خرید اوراق دولتی از طریق خلق پول انجام شده بانک ها انجام شود از محل همان منابع به دولت داده شده و سپس دولت به بانک ها در قالب سپرده برمی گرداند.”

پاسخ:

از افزایش سپرده گذاری و افزایش قدرت خلق اعتبار نباید ترسید . از این باید ترسید که بانک ها استارت حرکت از خلق اعتبار بر اساس سپرده را به خلق اعتبار بر اساس هیچ انجام دهند تا افزایش نقدینگی خود را از طریق هیچ ها افزایش دهند. برای جلوگیری از این منظور هم باید نیاز به وام در جامعه را کاهش داد و این کار را فقط بانک مرکزی می تواند انجام دهد . با تعریف بخشی از حمایت ها به صورت بلاعوض و جامع و پایدار و به صورت مستقیم از تولید، بخشی از نیاز های درخواست وام کاهش می یابد. با کاهش نیاز به وام عملاً توجیهی برای بانک ها برای وام بر اساس هیچ باقی نمی ماند تا به دنبال افزایش مالکیت نقدینگی خود از طریق مشروعیت ایجاد هیچ و مالیکت بر آن شوند. بنابراین بهتر است بانک مرکزی خود نیز عهده دار اجرای سیاست پولی در ماهیت درست و پایدار و جامع و مستقیم شود.

هر چه نیاز به وام در شرایط درآمد سرانه پایین بیشتر شود( نیاز به وام در شرایط درآمدسرانه پایین به علت علتی که مانع ارتقاء درآمدسرانه بالا در جامعه شده است افزایش پیدا می کند) امکان افزایش مالیکت نقدینگی بانک ها از طریق مشروعیت بر خلق پول از هیچ و سپس مالکیت بر هیچ افزایش می یابد. راه کار کاهش نیاز تولید کنندگان به وام است . با کاهش نیاز به وام از طریق حمایت های مالی بهتر از وام از طریق بانک مرکزی ، نگران افزایش نقدینگی جامعه نیز می توان نبود.