تمام منحنی ها در اقتصاد کلان بر اساس دو منحی IS و LM ترسیم شده است. منحنی تقاضای کل اقتصاد کلان این گونه نحوه ترسیم خود را معرفی کرده است: کاهش قیمت در نتیجه کاهش عرضه حقیقی پول در نتیجه افزایش نرخ بهره بسته به میزان حساسیت تقاضای پول به نرخ بهره و کاهش سرمایه گذاری به میزان حساسیت سرمایه گذاری به نرخ بهره. منحنی عرضه اقتصاد کلان نیز این گونه موضوعیت خود را ترسیم و معرفی کرده است: افزایش قیمت، افزایش تقاضای نیروی کار و اگر توهم پولی نباشد در نتیجه افزایش اشتغال، افزایش تولید.

اگر ایرادی به منحنی ای اس و ال ام وارد شود اساساً یکی از پایه های ترسیم منحنی تقاضا کلان و عرضه کلان زیر سوال رفته است.

در ترسیم منحنی LM گفته میشود وقتی درآمد ملی افزایش می یابد تقاضای معاملاتی افزایش می یابد بعد گفته میشود حال باید نرخ بهره افزایش یابد تا با کاهش تقاضای سوداگری وجوه سوداگری به سمت وجوه معاملاتی بیاید و تقاضا معاملاتی را پوشش دهد گویی تقاضای معاملاتی پوشش داده نشده بود و تازه قرار است پوشش داده شودً! نکته ای که اینجا وجود دارد این است که اگر نرخ بهره به واسطه افزایش درآمد ملی افزایش یابد این افزایش نرخ بهره ترغیب به نگهداری بیشتر اوراق قرضه را دارد. اقتصاد کلان برای پوشش این موضوع از یک مغالطه استفاده کرده است. اقتصاد کلان رابطه نرخ بهره و قیمت اوراق قرضه را اینگونه بیان کرده است. وقتی تمایل به پول نقد باشد فروش اوراق قرضه انجام میشود که این یعنی بین افزایش نرخ بهره(تقاضا برای پول)و کاهش قیمت اوراق قرضه (فروش اوراق قرضه) ارتباط معکوس بر قرار است. دقیقا باید به اقتصاد کلان گفت بلی اگر قرار باشد تامین نقدینگی از محل فروش اوراق قرضه باشد این بیان از ارتباط بین نرخ بهره و قیمت اوراق قرضه به نظر درست است ولی اگر به علت سیاست مالی، درآمد ملی مردم افزایش یافت این افزایش به واسطه فروش اوراق نبوده است و اگر قرار باشد نرخ بهره به واسطه افزایش درآمد افزایش یابد، این نرخ بهره وجوه سوداگری را کاهش نمیدهد بلکه آنرا افزایش می دهد.

قصه های منحنی IS:

سهم حمایت های غیر مبتنی بر بهره از حمایت های مبتنی بر بهره بیشتر و قابل مقایسه نیست و لذا IS نمیتواند نماینده بازار محصول باشد( همان طور که LM هم نمیتوانست نماینده بازار پول باشد چرا که افزایش نرخ بهره به واسطه افزایش درآمد ملی وجوه سوداگری را کاهش نمیدهد بلکه افزایش میدهد ).

آیا باید دنبال راه اقتصاد کلان برویم و منحنی های IS و LM را اصلاح کنیم:

وقتی سیاست مالی انجام میشود آن کسانی که پول به انها داده شده است پول لازم برای تقاضای مصرفی را دارند (قرارنیست وجوه سوداگری دیگران محل تامین تقاضای مصرفی بعدی باشد)  وقتی یک سیاست گذاری درست انجام میشود دیگر قرار نیست متغیر های اسمی دیگری چراغ راه هدایت شده و ترتیب وار، شاهد زنجیره های اثرگذاری و اثر پذیری متغیر های حقیقی و اسمی بر اساس قوانین بازار ساخته برای هر متغیر، باشیم! درآمد ملی که به واسطه سیاست مالی یا سیاست پولی هوشمند افزایش یافته؛ نااطمینانی را از بین می برد، بازار پول از بین میرود و قرار نیست نرخ بهره با تغییر خود ادامه اصلاح اقتصاد را بر دوش بگیرد. با اعمال یک سیاست گذاری درست متغیر های حقیقی و اسمی تغییر می کنند ولی در جایگاه انعکاس انجام شدن یک سیاست گذاری درست خواهند بود؛ نه اینکه تغییرات آنها در جایگاه علت توضیح دهنده تغییرات دیگر بشود.

ضمیمه:

اقتصاد توسعه از این زاویه که هم انتقاد به شومپیتر و هم انتقاد به نظریات رشد کلان را توامان همراه دارد، مورد نقد جدی است. انتقاد به اقتصاد سنجی و احیای تئوری مقداری پول از زاویه نمایش ریاضیات به جای روابط قراردادی نیز انجام گرفت. با انتقاد به واژه تعادل به عنوان یک واژه مطلوب هدف گذاری استخراج مدل های تعادل عمومی کلان مورد انتقاد قرار گرفت و غیره. این گزارش برای دانشجویان کارشناسی اقتصاد است که آنها را با چاچوب های ای اس – ال ام آشنا میکنند. انتقاد به این چارچوب میتواند این دانشجویان را نیز به یک مولفه برای توضیح علم اقتصاد سوق دهد.

برخی مرتبط ها:

چرا و چگونه تحلیل دیوید رومر میتواند غلط از آب در آید.

ادامه گزارش:

برای دانشجویان کارشناسی: با دیگر ایرادات و تناقضات اقتصاد کلان آشنا شوید.