​

 اساسی ترین سوال در ادبیات اقتصاد کلان چرایی عدم همگرایی درآمد سرانه است. خوب است در مورد ادبیات اقتصاد ایران نیز به طور اخص جستجوی کرد و اساسی ترین سوال مربوط به اقتصاد ایران را فهمید تا همانطور که نظریه پردازان اقتصاد کلان حول پاسخ به اساسی ترین سوال اقتصاد کلان مشغول به ارائه نظریه های خود شدند؛ در مورد ایران نیز پاسخ ها در مورد اساسی ترین مساله یا سوال اقتصاد ایران نیز انجام گیرد.

با توجه به آنکه ایران در زمره کشورهای در حال توسعه است ولی در مساله تورم شبیه به این کشورها نیست؛ میتوان اساسی ترین سوال در مورد ادبیات اقتصاد ایران را این دانست که براستی چرا اقتصاد ایران در مساله ای به نام تورم شباهتی با کشورهای جهان و به خصوص کشورهایی که در بعد درآمد سرانه اقتصاد ایران به آنها شباهت دارد؛ ندارد؟

​

​ ​

پاسخ:

درآمد سرانه پایین نشان میدهد که مالکیت نقدینگی در اختیار صاحبان اصلی بانک ها قرار گرفته است و تورم نشان میدهد که صاحبان اصلی بانک ها از این رانت وارد فعالیت های اقتصادی شده اند و چون قدرت استفاده از قوانین بازار برای افزایش قیمت ها دارند تورم قیمت گذاری میشود.

در کشورهای توسعه نیافته تورم قیمت گذاری نمیشود. درست است که در آن کشورها همچنان قوانین بازار بر روابط اقتصادی حکم رانی می کند ولی چون برای ذی نفع شدن همه بازیگران نیاز به رعایت انصاف در قیمت گذاری است(چون همه بازیگران مردمی هستند)؛ تورم قیمت گذاری نمیشود. در کشورهایی که صاحبان اصلی بانک ها، صاحبان اصلی سیاست هستند تورم میتواند قیمت گذاری شود چرا که صاحبان اصلی سیاست از امکانات رانتی برخوردار هستند که این مساله سبب میشود بازار تنها مکان برای ذی نفع شدن اقتصادی بازیگران اصلی نباشد و از این رو به علت نیاز کمتر به رعایت انصاف، تورم از طریق ابزار عرضه و تقاضا بازار قیمت گذاری شود.